De Godin Guan Yin

De Godin Guan Yin word overal in China en daarbuiten vereerd; Japan, Korea, Thailand, Vietnam, enz.. Je komt Guan Yin beelden tegen in vele Boed­dhis­tische en Taoïstische heiligdommen evenals in Japanse Shinto hei­lig­dom­men. Ook in Nederland kom je beeldjes van de Godin Guan Yin tegen in Chinese restaurants en toko's, in de He Hua Tempel in Amsterdam vindt je de Godin Guan Yin vereerd in Guan Yin Shrine van de Tempel en vrijdagavond 24 Augustus 2018 werd de Godin Guan Yin ook vereerd in de Tempel van De Godin in Amsterdam...



Guan Yin in de Tempel van de Godin

Priesteres Zia Elohka vertelde ons deze vrijdagavond in het eerste deel van de avond over de geschiedenis en achtergronden van Guan Yin. Na een toillet en drinkpauze volgde het tweede deel van de avond een ritueel gedeelte, waarin we de Godin Guan Yin met zang aanriepen, een offerritueel deden en het Guan Yin orakel raadpleegde. Ik heb na afloop wat aantekeningen gemaakt en met behulp van m'n aantekeningen probeer ik deze avond hier zo goed mogelijk te reconstrueren, deels van wat ik me nog herinner en deels uit wat ik uit mijn eigen onderzoek naar de Godin Guan Yin gehaald heb. Het eerste deel van de avond over de geschiedenis en achtergronden van de Godin Guan Yin heb ik niet helemaal chronolisch gereconstrueerd, ik behandel wel alle onder­wer­pen die Priesteres Zia Elohka besproken heeft.


Guan Yin in het Taoïsme

De Godin Guan Yin word in veel Taoïstische tempels en heilige plaatsen vereerd, zoals bijvoorbeeld in de Goddess of Mercy Temple in Maleisië, en de enige Taoïstische Tempel in Mumbai.
In het oude China kende het Taoïsme verschillende Godinnen, zoals Xi Wang Mu; de Koningin-moeder van het Westen. Deze Koningin-moeder van het Westen en de Godin Guan Yin spelen beidde in het beroemde verhaal "De Reis naar het Westen" een belangrijke rol. De eerste hoofdstukken van dit verhaal zijn uitgegeven in het boekje Legende van koning Aap en Janwillem van de Wetering schreef een leuke, verkorte hervertelling van de gehele roman.
Xi Wang Mu; de Koningin-moeder van het Westen is een oeroude Taoïstische onsterfelijke die in de oudste verhalen al voorkomt.
Guan Yin verscheen zo rond de vierde eeuw in China maar werd pas rond de tiende, elfde eeuw steeds populairder. In de verhalen rond prinses Miao-Shan zien we dat Guan Yin veel overeenkomsten heeft; aspecten heeft overgenomen van De Koningin-moeder van het Westen.

Prinses Miao-Shan

Volgens een verhaal uit de twaalde eeuw leefde Guan Yin ooit als de prinses Miao Shan, de jongste van drie dochters van koning Miao Zhuang. Wanneer koning Miao Zhuang een huwelijkspartner zoekt voor zijn dochter, weigert Miao Shan te trouwen; ze wil zich wijden aan de Weg. Miao Shan gaat hiertoe naar een klooster, die echter van haar vader instructies hebben gekregen het haar zo moeilijk mogelijk te maken. Doch de goden en de dieren helpen haar met haar werkzaamheden die ze anders onmogelijk had kunnen uitvoeren. Daarop laat de koning het klooster in brand steken, alle nonnen komen om in de brand doch Miao Shan overleeft dit wonderbaarlijk. Daarop ontbiedt de koning haar en bedreigt haar met de dood, wanneer ze niet zoals hij dat wil gaat trouwen.
Doch Miao Shan weigert nogmaals het luxe leventje als prinses omdat ze het eeuwige leven wil verwerven. Hierop veroordeeld de koning haar ter dood. Wanneer de beul haar wil executeren, breekt zijn zwaard echter in tweeën. Miao Shan vlucht op de rug van een brullende tijger, waarop de koning denkt dat zijn dochter dood is, verslonden door de tijger. Ze trekt zich echter terug op de wierookberg, alwaar ze tenslotte de verlichting bereikt.
De koning wordt ziek en kan door niemand geholpen worden, wanneer een oude monnik zegt dat alleen de handen en ogen van iemand die deze vrijwillig wil afstaan hem kunnen redden. Wanneer niemand zich aanbied zegt de monnik dat de onsterfelijke van de Wierookberg hem zeker zal kunnen redden. Een dienaar van de koning gaat naar de Wierookberg en Miao Shan steekt haar ogen uit en hakt haar handen af om haar vader te redden. De monnik verwerkt dit in een medicijn en de koning geneest. Wanneer de koning naar de Wierookberg reist om de onstervelijke te bedanken, herkent hij zijn dochter, zonder ogen en handen. Hij bad tot de Hemel en Aarde om haar te genezen en terstond kreeg zij duizend ogen en handen. Miao Shan spoorde haar vader toen zich aan het religieuze leven te wijden. Dit doet hij en uiteindelijk varen ze gezamenlijk ten hemel. Daar aangekomen maakt Miao Shan deel uit van de vergadering van de Boeddha en werd Miao Shan bekend als Guan Yin; zij die alle leed hoort en helpt. Dit verhaal bevat veel Taoïstische kenmerken. Dat een dochter niet wil trouwen en zich aan het religieuze leven wil wijden, was in het Boeddhis­me van die tijd ongehoort maar is wel een bekend thema in het Taoïsme. Dat Miao-Shan op een tijger wegvlucht is een verwijzing naar de Taoïstische Godin Xi Wang Mu; de Koningin-moeder van het Westen, die met de tijger geassocieerd wordt.
Ook het vaasje met perziksap dat eeuwig leven brengt is een aspect van zowel Guan Yin als De Koningin-moeder van het Westen.
Guan Yin lijkt veel van Taoïstische Koningin-moeder van het Westen overgenomen te hebben. Doch de oorsprong van Guan Yin ligt in het Boeddhisme...

De Lotus Soetra

Guan Yin vindt haar oorsprong in een oude Boeddhistische tekst uit de eerste eeuw van onze jaartelling; de beroemde Lotus Soetra. Daar lezen we in Hoofdstuk 25 (Blz.384 e.v.) over een Bodhisattva genaamd Avalokitesvara, deze sanskriet naam betekend zoiets als "Degene die alle noodkreten der wereld aanhoort". Toen de Sanskriet naam Avalo­ki­tes­vara naar het Chinees vertaald werd dat: "Guan Shi Yin" ofwel Guan Yin, wat dus "Degene die de noodkreten van de wereld aanhoort" betekend.

In de Lotus Soetra lezen we dat "Degene die de Weeklachten der Wereld Aanhoort"; Guan Yin, over bovennatuurlijke krachten beschikt. Zo lezen we dat wanneer iemand in een vuurzee dreigt te vallen en Guan Yin aanroept, die niet door het vuur verbrand zal worden.
Indien iemand door een vloedgolf meegesleurd word en Guan Yin aanroept, zal zich onmiddelijk in ondiep water bevinden (Blz.384).
(Deze opsomming gaat nog een hele bladzijde zo door).
Wanneer een vrouw naar een zoon verlangt en Guan Yin aanroept en looft, dan zal ze een zoon ter wereld brengen die gelukkig, deugdzaam en verstandig is. Indien ze een dochter wenst, zal zij een dochter dragen die eerbaar en aantrekkelijk zal zijn en door allen wordt geëerd en bemind (Blz.386).
Tevens kan Guan Yin iedere gedaante aan­nemen die nodig is om mensen te redden: dat kan als een Boeddha zijn, een Brahman, een vorst, minister, generaal, als een vooraanstaand man of als een vrouw, als een jonge man of een jong meisje, zoals nodig is zal Guan Yin in die gedaante verschijnen (Blz.387-389).
Guan Yin is in de Lotus Soetra een zeer meedogende, hulpvaardige verschijning, wanneer aangeroepen wordt je in vele verschillende hulpsituaties geholpen door een verschijning die het beste bij jouw verwachtigen aansluit...

Van Mannelijk naar Vrouwelijk

Er is echter een klein detail verschil, Guan Yin is in de Lotus Soetra mannelijk! In alle vroege vertalingen van de Lotus Soetra naar het Chinees is Guan Yin duidelijk mannelijk. Ook in andere teksten uit die periode wordt Guan Yin als mannelijk aangeduid. Vanaf de vijfde eeuw na nul verschenen de eerste beelden van Guan Yin in China, meestal met een redelijk androgyn mannelijke beeltenis. Tegen het einde van de achtste eeuw waren de beelden van Guan Yin echter grotendeels duidelijk vrouwelijk. (Palmer/Ramsay/Kwok Blz.16-17).
De Boeddhistische monnik en vertaler Kumarajiva zou de eerste geweest zijn die Guan Yin vrouwelijk noemde; in zijn vertaling van Lotus Soetra naar het Chinees in 406 na nul vertaald hij Guan Yin als vrouw zijnde in zeven van de drieendertig keer dat Guan Yin in de tekst voorkomt (The-Wandering.com).

Toen het Boeddhisme in de eerste eeuwen van onze jaartelling vanuit India naar China kwam, sloeg het in eerste instantie niet zo erg aan. In China had men al een mooie Taoïstische traditie gebaseerd op het sjamanisme waarin er een zeker evenwicht was tussen het mannelijke en het vrouwelijke, yin en yang, mannelijke en vrouwelijke goden en onsterfelijken (Palmer/Ramsay/Kwok Blz.19).
Het Boeddhisme, dat voornamelijk mannelijk georienteerd was, sloot hier niet zo goed bij aan. Toch zette het Boeddhisme langzaam maar zeker voet op de Chinese bodem en ontstond er een strijd tussen het Boeddhisme en Taoïsme. Beidde tradities ontwikkelde zich in China vanuit deze strijd met elkaar, waarbij ze elkaar beinvloeden en ook teksten van elkaar overnamen om die aan hun eigen grote geesten toe te schrijven, waarbij ze elkaar beschuldigden van plagiaat. Ook rituelen en andere gebruiken werden soms zonder aanpassingen van elkaar overgenomen (Mollier Blz.19-20).

In de zevende eeuw verscheen een Taoïstisch geschrift; de "Hua hu jing", waarin beschreven staat dat Lao Tse na zijn vertrek uit China naar India was getrokken en daar een school had gesticht, onder zijn leerlingen zou een arrogante prins zijn geweest, die weinig van de leringen van Lao Tse begreep en die later bekend werd als de Boeddha. Met andere woorden, het Boeddhisme was slechts een slap aftreksel van het Taoïsme. In 845 na nul lieten invloedrijke Taoïsten aan het hof het bevel uitgaan om alle Boeddhistische tempels te vernietigen, waarop zo'n 4600 kloosters en 40.000 tempels vernietigd werden en zo'n 260.000 monniken als leken terug de samenleving in gestuurd werden. Zoals de Taoïsten neerkeken op Boeddhisten, keken de Boeddhisten neer op Taoïsten. Boeddhisten belasterden Taoïstische monniken en priesters en maakte hun rituelen belachelijk; het was een periode van bittere rivaliteit. (Palmer/Ramsay/Kwok Blz.29).

Ondertussen namen zowel Taoïsten als Boeddhisten dus wel teksten en gebruiken van elkaar over. Mogelijk is Guan Yin zo in het Boeddhis­me langzaam aan steeds vrouwelijker geworden, want daar ontbrak het in het patriarchale Boeddhisme aan: een inspirerende vrouwelijke figuur. In de elfde eeuw was Guan Yin dan ook erg populair bij zowel Boeddhisten als bij Taoïsten.
Tegenwoordig kent men Guan Yin in praktisch heel Azië; India, China, Taiwan, Thailand, Korea, Japan, enz..

Guan Yin in Japan

In Japan is de Godin Guan Yin bekend onder de naam Kannon, Kwannon en Kanzeon (zie Wikipedia), je komt deze Godin overal in Japan tegen. Van de Shikoku tempel pelgrimage zijn 29 van de 88 tempels gewijd aan de Godin Kannon (Japantimes.co.jp).
De Sanjusangen-do tempel in Kyoto heeft 1001 levensgrote Beeld van de Godin Guan Yin / Kannon in Japan beelden van de Godin Kannon (JPinfo.com).
De Godin Kannon word in duizenden Japanse tempels vereerd, zowel in Boeddhistische als in Shinto tempels (Palmer, Ramsay, Kwok Blz.61-62).
Het beroemde fotocamera merk Canon is boven­dien naar deze Godin vernoemd. Het eerste foto­toestel dat Canon uitbracht had als modelnaam bovendien Kwanon, nog een ver­wij­zing naar deze Godin (zie Canon.nl).
Op de foto links een beeld van de Godin Kannon in de Enkoji tempel in Kyoto.


Ceremonie rond de Godin Guan Yin

Na een korte pauze vervolgenden we het tweede deel van de avond rond de Godin Guan Yin in de Tempel van de Godin in Amsterdam met een ceremonie rond de Godin Guan Yin. Priesteres Zia Elohka had een schitterende Guan Yin gemaakt in traditioneel wit zijde zoals uit de tijd van de Tang dynastie, de tijd waarin Zij transformeerde tot een Godin en getooid met het hoofdsieraad van Xi Wang Mu; de Koningin-moeder van het Westen, de Taoïstische Godin waarvan Zij veel aspecten heeft overgenomen.



We begonnen met het aanroepen van de Godin Guan Yin, wiens vol­le­dige naam Guan Shi Yin is, met het lied Namo Guan Shi Yin Pusa.
Namo is een groet vergelijkbaar met Namaste en betekend zoiets als Gezegend. Pusa is het Chinese woord voor Bodhisattva. Na het zingen van deze mantra brachten we een offer aan de Godin Guan Yin in de vorm van het branden van een wierook stokje. Zoals gebruikelijk in een Chinees ritueel werd hierbij driemaal voor de Godin Guan Yin gebogen waarna het wierook stokje met beidde handen geplaatst werd in het zand. Terwijl we dit om de beurt deden zongen we Namo Guan Shi Yin Pusa. Na onze offergaven kregen we allen papier en potlood waarop we onze wensen voor Guan Yin schreven. Na een moment van stilte voor onszelf schreven we dat wat we wenste op het dunne papier, waarna we het één voor één via het vuur aan de Godin Guan Yin overgaven. De Godin Guan Yin staat bekend om Haar zeer accurate afhandeling van oprechte gebeden.

Tenslotte raadpleegden we het orakel van Guan Yin.
Priesteres Zia Elohka had een schitterende bus of koker vol met honderd orakel stokjes. Met een vraag in gedachten moest je deze bus met stokjes dan net zo lang schudden totdat er één stokje uit viel.
Op dit stokje stond een nummer van 1 t/m 100 die dan corres­pon­deer­de met één van de 100 overgeleverde dichtregels van het Orakel van Guan Yin. Je kan deze orakel teksten vinden in het boek Guan Yin van Palmer, Ramsay en Kwok of in het Engels met iets meer toelichting bij de teksten in The Kuan Yin Oracle van Stephen Karcher.

Nadat we allen het Orakel van Guan Yin geraadpleegd hadden zongen gezamenlijk nogmaal de mantra Namo Guan Shi Yin Pusa.

Hiermee kwam er dan een einde aan deze leerzame, inspirerende en heel mooie avond. Iedereen kreeg tevens een gelukspoppetje mee en een perzik van eeuwig leven, de Godin Guan Yin wordt vaak afgebeeld met een wilgentak en een vaasje met perziksap dat onsterfelijk maakt.

Terug

Goden en Godinnen

Archetypen of
echte zelfstandige entiteiten?

Niet alle heidenen geloven dat er Goden en Godinnen bestaan, de één ziet het als gepersonaliseerde natuurkrachten, als archetypen, anderen zien er wel bewuste entiteiten in. Voor mij persoonlijk zijn de Goden en Godinnen reële entiteiten.



Inleiding tot het Taoisme

Taoïsme

Een kennismaking met deze filosofie

Het uit China afkomstige Taoïsme is meer een filosofie dan een religie. Tao betekent ´de weg´, doch hier wordt niet zozeer ´de weg´ zelf mee aangeduid maar meer het ´gaan van de weg´.